Hervorming van het vennootschapsrecht

In juli 2017 keurde de regering de ontwerpnota van minister Geens goed voor de hervorming van het vennootschapsrecht. Deze raakte echter niet meer goedgekeurd door het parlement voor einde 2017. Daarom staat deze hervorming de komende maanden op het programma van het parlement. Hierdoor kunnen er nog wijzigingen gebeuren aan de wetteksten.

De hervorming komt alvast niet uit de lucht gevallen: veel Europese lidstaten proberen met een modern en flexibel vennootschapsrecht investeerders aan te trekken. België kon dan ook niet achterblijven in deze wetgevende wedloop. Eén ding is zeker: als de kern van het ambitieuze ontwerp blijft behouden, staat België opnieuw aan de kop van het peloton én mag de Belgische ondernemer zich opmaken voor ingrijpende veranderingen.

De bedoeling zou zijn dat tegen begin 2019 er een nieuw Wetboek Vennootschappen en Verenigingen (WVV) wordt opgesteld en dat bestaande vennootschappen de nodige tijd krijgen om zich aan te passen aan deze nieuwe regels.We geven hierna al de belangrijkste doelstellingen mee waarop de hervorming is gebaseerd.

Nog slechts 4 vennootschapsvormen

Van de dertien vennootschapsvormen onder het huidige recht blijven er vier behouden:

  1. De besloten vennootschap (BV, de vroegere BVBA) wordt dé basisvennootschap en is bedoeld voor kleine en middelgrote ondernemingen.
  2. De NV wordt voorbehouden aan de werkelijk grote ondernemingen.
  3. De coöperatieve vennootschap (CV) heeft minstens drie aandeelhouders, die allen beperkt aansprakelijk zijn.
  4. De maatschap is erg eenvoudig op te richten maar risicovol wegens de onbeperkte aansprakelijkheid van de vennoten

Belangrijke nuancering: u zal de vier overblijvende vennootschapsvormen zodanig sterk kunnen moduleren dat u zo goed als alle vennootschapsvormen die bestaan onder het huidig recht zal kunnen herbouwen.

Afschaffing minimumkapitaal

Op heden bedraagt het startkapitaal in de BVBA 18.550 euro. De kapitaalvereiste heeft vooral tot doel om de schuldeisers van de vennootschap te beschermen maar kan dit in de praktijk niet waarmaken.

In de nieuwe BV en de CV wordt de kapitaalvereiste volledig afgeschaft. Gevolg is dat de oprichters vrij het aanvangsvermogen zullen kunnen bepalen.

Ten gevolge van de verdwijning van de kapitaalvereiste, verdwijnt voor de BV ook de wettelijke reserve. In de bestaande BVBA’s en CV’s wordt deze tot een statutair onbeschikbare vermogensrekening omgevormd.

De vereiste van een “toereikend” vermogen (nu “toereikend kapitaal”) zou wel behouden blijven, met dien verstande dat ook financiering aan de hand van vreemd vermogen in rekening wordt gebracht.

De verplichting om een financieel plan op te maken wordt verder uitgewerkt en er wordt een wettelijke minimuminhoud voor dergelijk plan voorgeschreven.

Geen onderscheid tussen handelsvennootschappen en burgerlijke vennootschappen

Het onderscheid tussen handelsvennootschappen, met een commercieel doel (zoals een transporteur, een autogarage etc.), en burgerlijke vennootschappen (bijv. een artsen- of advocatenpraktijk) houdt op te bestaan. Alle vennootschappen, vzw’s en stichtingen worden in het WVV aanzien als vennootschappen.

Dit zal onder meer tot gevolg hebben dat burgerlijke vennootschappen en vzw’s ook het faillissement zullen kunnen aanvragen, een “voorrecht” dat vooralsnog is voorbehouden aan handelsvennootschappen.

Grens op de bestuurdersaansprakelijkheid

Het ontwerp wil zogenaamde aansprakelijkheidsgrenzen (liability caps) invoeren. Concreet houdt dit in dat de aansprakelijkheid van bestuurders – die op heden ongelimiteerd is – per feit of per geheel van feiten zou beperkt worden tot een welbepaald bedrag. Het bedrag zou variëren in functie van de omvang, de omzet en het balanstotaal van de betrokken vennootschap. Wanneer er echter sprake zou zijn van grove nalatigheid, misleiding of fraude zou de beperking van de aansprakelijkheid niet gelden.

Overige wijzigingen

Ook volgende veranderingen staan op de plank:

  • Meer openheid in de BV: naar het voorbeeld van de NV, zal het mogelijk zijn om binnen de BV aandelen zonder stemrecht, gematerialiseerde aandelen, preferente aandelen, aandelen met meervoudig stemrecht en converteerbare obligaties uit te geven. U zal ook kunnen spelen met de overdrachtsbeperkingen. Op die manier zal een BV gaan van een zeer besloten vennootschap tot een open, beursgenoteerde vennootschap.
  • Eenhoofdigheid in de BV en NV: één enkele vennoot kan een BV of NV oprichten. Het is daarbij irrelevant of de oprichter een natuurlijk persoon of rechtspersoon is.
  • Verenigingen (vzw’s en stichtingen) worden geïntegreerd in het WVV. Het al dan niet nastreven van winstuitkering, en niet de aard van de activiteiten, is het enige criterium van belang voor het onderscheid tussen vennootschappen en ondernemingen. Een vereniging mag dus (veel) winst maken, zolang zij deze niet uitkeert aan de oprichters, bestuurders, leden… maar aan een belangeloos doel.

Inwerkingtreding van het nieuwe wetboek

De toepassing van de nieuwe wetgeving zou zich in drie fasen realiseren.

Fase 1: 10 dagen na publicatie Belgisch Staatsblad

Volgens de laatste info, zou de nieuwe wettekst in werking treden op 1 januari 2019. Vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe wet moeten nieuwe vennootschappen opgericht worden conform de nieuwe wetgeving.

Voor de bestaande vennootschappen wordt voorzien in een overgangsperiode.

  • Bestaande vennootschappen kunnen ervoor opteren dat de nieuwe wetgeving (opt-in-systeem) volledig op hen van toepassing is.
  • Indien bestaande vennootschappen een statutenwijziging dienen te ondergaan, moeten zij hiervan gebruik maken om zich te laten conformeren aan de regels van het nieuwe wetboek.

Fase 2: vanaf 1 januari 2020

Vanaf 1 januari 2020 zouden bestaande vennootschappen de dwingende regels (bv. inzake belangenconflict) van de nieuwe wet dienen na te leven (ook al hebben zij hun statuten nog niet aangepast).

Fase 3: vanaf 1 januari 2024

Er is geen ontkomen meer aan, alle vennootschappen dienen de nieuwe wetgeving volledig na te leven en hun statuten in die zin aan te passen.

Van zodra de definitieve wetteksten gestemd zijn, kunnen wij u met zekerheid de hervormingen uitgebreid toelichten. Aarzel uiteraard niet ons te contacteren voor verdere informatie omtrent de hervorming van het vennootschapsrecht.